Buuzantılar, dosya isminin sonuna eklenerek ilgili dosyanın hangiuygulamayla açılması gerektiği konusunda kullanıcıya ipucu verir.Aşağıdaki uzantıları inceleyerek merak ettiğiniz uzantıların işleviniöğrenebilir, hangi uygulamayla açılabileceğini öğrenebilirsiniz.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
.$$$ - Bazı geçici dosyalar bu uzantıyı taşır, bellekte yüklü biruygulama bulunmuyorsa bu dosyaları silmenizde bir sakınca yoktur.
.386 - Takas dosyası, Windows XP'den önceki 32 bit'lik Windows sürümleri tarafından kullanılan sanal bellek dosyasıdır.
.AI - Abode Illustarot dosyası, Illustrator yazılımının uygun sürümü kullanılarak açılabilir.
.AIF, AIFF - Uzantısı "Audio Interchange File Format" olan AIFF, AppleComputer tarafından, ses parçalarının ve şarkıların kaliteden ödünvermeden saklanabilmesi için geliştirilmiş "sıkıştırma sağlamayan" birdosya formatıdır. Bu ses dosyalarını açmak için QuickTime veya iTunesyazılımlarından faydalanabilirsiniz.
.ANI - Animasyonlu fare imleçleri, kullanmak için C:WindowsCursors klasörüne kopyalamanız yeterlidir.
.ARC - Bir dosya sıkıştırma formatıdır.
.ARJ - ARJ, uzun dosya isimlerini desteklemediği için artık yaykınolarak kullanılmayan bir dosya sıkıştırma ve arşivleme formatıdır.
.ASF - Açılımı "Active Streaming File" olan ASF dosyaları genellikleakışkan video dosyalarının alımı için kullanılır. ASF dosyası birakışkan video dosyalarının alımı için kullanılır. ASF dosyası birakışkan sunucusunu gösterebileceği gibi izlemek istediğiniz videonuntümünü de barındırabilir.
.ASP - Active Server Page (Aktif Sunucu Sayfası - ASP) sayfaları,sunucu tarafından çalıştırılan, web sitelerinin dinamik içeriksunmalarına olanak tanıyan dosyalardır. Çalıştırılmaları için gerekliASP eklentilerine sahip bir web sunucusuna ihtiyacınız bulunur.
.AU - Sun Microsystems ve diğer UNIX tabanlı bilgisayarlar üzerinde kullanılan bir ses dosyası türüdür.
.AVI - Çeşitli codec'lere sahip video ve ses parçalarını barındırabilendosyalardır. AVI dosyalarını görüntüleyebilmeniz için, içerdiği ses vegörüntü parçalarının codec'leri sisteminizde yüklü bulunmalıdır.
.AVS - İntel'in geliştirdiği video yakalma formatı.
.BAK - Dosyaların yedek amaçlı kopyaları BAK uzantısına sahiptir. Budosyalar ana uygulama tarafından geçici olarak oluşturulur.
.BAS - Basic dilinde kod barındıran dosyalar genellikle BAS uzantısınasahiptr. BAS uzantılı dosyalar Visual Studio kapsamındaki VisualBasic'de, Word ve Excel kapsamındaki Visual Basic for Applications'daVBA halen kullanılmaktadır.
.BAT - Yığın dosyalarının uzantısı.BAT'tır. Bu dosyaları çalıştırdığınızda bi sıra DOS komutu art arda çalıştırılır.
.BIN - Binary (ikili) veri barındıran doya türleri genellikle buuzantıyı alırlar. .BIN dosya uzantısı CD/DVD imajlarının sonun daeklenir. Bu dosyanın bulunduğu klasörde CUE dosyaları da bulunabilir,CUE dosyası BIN'in ne gibi bilgiler barındırdığını anlatan açıklayıcıdosyalardır. BIN CD/DVD imajları Daemon Tolls kullanılarak açılabilir.
.C - Derlenmiş C programcıkları bu uzantıyla saklanır. .C dosyalarıaslında birer salt metin dosyasıdır. Bir betin editörüyle kolaylıklaaçılabilirler. Derlenebilmeleri içinse uygun bir C derleyicisineihtiyaç vardır.
.CAB - Microsoft tarafından hayata geçirilmiş ZIP benzeri birsıkıştırma ve arşivleme formatıdır. Windows'un güncel sürümleriherhangi bir yardımcı uygulamaya ihtiyaç duymadan CAB arşivlerininiçeriğini görüntüleyebilir.
.CDA - Açılımı "CD Audio track" olan CDA dosyaları, CD/DVD ROMsürücünüze yerleştirdiğiniz müzik CD'lerinizi dinlemenize yardımcıolur. CDA dosyalarının her biri CD7deki bir şarkıya kısayolniteliğindendir. Örneğin 5.CDA uzantılı dosyayı çalıştırılarak WindowsMedia Player'in CD'deki 5. şarkıyı çalmasını sağlayabilirsiniz. CDAdosyalarınızı sabit diskinize kopyalarsanız CD'deki ilgili parçalardiskinize kopyalanmayacaktır, bu iş için bir CDex gibi Audio CD-Ripyazılımı kullanmanız gerekir.
.CMD, .COM, .EXE - İkili veri barındıran çalıştırılabilir dosyalardır.
.CPL - Windows denetim masası dosyasıdır. Üzerine çift tıklanarak çalıştırılabilirler.
.CSS - Web ortamında kullanılan hazır stil şablonlarıdır. Anadokümandan çağrılan CSS dosyaları, yazı tipi, büyüklüğü, satır aralığıgibi
parametreler etki eder.
.CSV - Virgülle ayrılmış veriler içeren metin tabanlı dosyalardır.
.CUR - Windows imleç dosyasıdır.
.DAT - Genel veri dosyası. Video CD'lerde bulunan DAT dosyalarıysasıkıştırılmamış ses ve MPEG görüntü barındıran basit videodosyalarıdır.
.DLL - Açılımı dynamic link library olan DLL dosyaları, uygulamalarının çalışabilmesi için gerekli fonksiyonlar içerir.
.DOC - Microsoft Word dokümanı. Word dokümanları Microsoft Word ileaçılabilkitleri gibi, Wordpad, OenOffice.org, Ability Write gibiyazılımlarla da açılabilir.
.DOT - Microsoft Word doküman şablonu.
.DRV - Sürücü dosyası. Genellikle bir donanıma veya çere birimine aittir.
.EPS - PostScript formatı. Genel kabul görmüş, dokümanların vektörel olarak saklanmasına olanak tanıyan bir formattır.
.FLC, .FLI - AutoDesk animasyon dosyaları.
.FNT, .FON, .TTF - Yazı tipi (font) dosyaları. Görüntülemek içinüzerine çift tıklamanız, sisteminize yüklemek içinse C:WindowsFontsklasörüne kopyalamanız yeterlidir.
.HLP - Yardım (Help) dosyalarının genel uzantısı .HLP'dir. Bir yardımdosyasını görüntülemek için tek yapmanız gereken üzerine çifttıklamaktır. Programcılar günümüzde CHM uzantılı / HTML tabanlı yardımdosyalarını da sıklıkla kullanıyorlar.
.HTM, .HTML - Çeşitli komutlar kullanılarak biçimlendirilmiş, webtarayıcılar tarafından görüntülenebilen, metin tabanlı dosyalardır.HTML formatındaki dosyalar basit bir metin editörüyleoluşturulabileceği gibi Frontpage, Dreamveawer gibi yazılımlarla dahazırlanabilirler. (Örnek)
.ICO - Windows simge (icon) dosyası.
.INF - Bilgi (Information) dosyaları. Genellikle salt metin içeren budosyalar, bir uygulama veya dosya hakkında bilgi içerebildikleri gibidonanım sürücülerinin yüklenmesine de aracılık ederler. Donanımsürücülerinin bulunduğu klasördeki INF dosyasını inceleyerek hangidonanıma ait olduğunu ortaya çıkarabilir, INF dosyası üzerine sağtıklayarak Yükle'yi seçip ilgili aygıt sürücülerinin yüklenmesinisağlayabilirsiniz.
.INI - Açılımı Initialization olan bu dosyaları uygulamaların çalışma parametrelerini saklar.
.JPEG, .JPG, .JIF, . JFF, .JFIF - Bu uzantıların hepsi JPEG formatınıanlatır. Joint Photographic Experts Group tarafından geliştirilen JPEGformatı günümüzde halen yaygın olarak kullanılır. Popüler tüm grafikuygulamaları JPEG formatındaki dosyaları açabilir. Bir ISO/ITUstandardı olan JPEG'de minimum kayıplı sıkıştırma 1/20'dir. Busıkıştırma oranı tercih edildiğinde fotoğraf fazla zarar görmedenetkili bir sıkıştırma sağlanır. En yüksek sıkıştırma oranıysa1/100'dür. Bu oran kullanıldığında JPEG'in tüm sıkıştırma zaaflarıgörülebilir.
.LOG - Log (kütük) dosyaları, uygulamalarda oluşan hataları veyaçalışma adımlarını kontrol etmenize izin veren bilgilendiricidosyalardır. Herhangi bir metin editörüyle açılabilirler.
.MDB - Access veritabanı dosyasıdır.
.MID - MIDI ses dosyası, Windows Medio Player kullanılarak oynatılabilirler.
.MP3 - MPEG l video dosyalarının 3. katmanı olan ses katmanı ayrılarakbu katmana MP^uzantısı verilmiştir. MP3 dosyaları hemen her medyaoynatıcı tarafından görüntülenebilir.
.MPE, .MPEG, . MPG - Motion Pictures Expert Group tarafındangeliştirilmiş olan bir formattır. Video dosyaları bu uzantıyı taşır.
.OCX - Uygulamalara çeşitli özellikler kazandıran kütüphane dosyalarıdır.
.PCX - Zsoft tarafından geliştirilmiş bir grafik formatıdır.
.PIF - Microsoft tarafından geliştirilen ve açılımı "ProgramInformation File" olan bu dosya, uygulamanın hangi parametrelerkullanılarak çalıştırılacağını Windows'a anlatır.
.PNG - Açılımı "Portable Network Graphics" olan bu imaj formatı halenyaygın olarak kullanılmaktadır. Imajları yüksek oranda sıkıştırabilenbu format, görüntüde herhangi bir kayba sebep olmaz. Quickview,Internet Explorer, xırfanview gibi yazılımlar PNG uzantılı dosyalarıgösterebilir.
.PPS - PowerPoint Slayt göserisi. Bir PowerPoint sunumunun (PPT)uzantısını PPS olarak değiştirirseniz dosyanın üzerine çifttıkladığınızda sunum otomatik olarak dönmeye başlar.
.PPT - PowerPoint sunum dosyaları PPT uzantısını taşır ve Microsoft PowerPoint uygulamasıyla açılabilir.
.PSD - Photoshop'un varsayılan imaj formatıdır.
.MOV, .QT - QuickTime dosyaları, Apple tarafından sunulan QuickTimeuygulaması kullanılarak görüntülenebilir. Bu iki uzantıya sahip olandosyalar, bir müzik parçası, video görüntüsü veya çevresel görüntübarındırabilir.
.RA, .RAM, .RM - Real Neworks (www.real.com) tarafından geliştirilmiş ses/video dosyalarıdır.
.RAR - Yüksek sıkıştırma oranı sağlayabilen bir sıkıştırma / arşivleme dosya türü, WinRaR kullanılarak açılabilir.
.RAW - Ham (işlenmemiş) görüntü formatıdır. İlgili makine üreticisininsunduğu imaj işleme yazılımıyla açılıp, kullanılabilir bir imajformatına çevrilmeleri gerekir.
.REG - Kayıt dosyası. Bu dosyaların üzerine çift tıkladığınızdaiçerisindeki bilgiler Windows Kayıt Defteri'ne (Regedit.exe)işlenecektir.
.RTF - Rich Text Format (Zengin metin biçimi). Microsoft tarafındanhayata geçirilmiş, yazı tipi, renk ve vurgulama barındıran metintabanlı dosyalar hazırlamanıza olanak tanıyan bir formattır.
.SIT - Apple Macintosh bilgisayarlarda kullanılan bir dosya sıkıştırma- arşivleme formatıdır. SIT dosyalarını açabilmek için sisteminizdeStuffit Expander (www.stuffit.com) uygulaması yüklü bulunmalıdır.
.SCR - Ekran koruyucu dosyalarıdr. Bu dosyaların çalıştırılabilir EXE,COM, MSI gibi dosyalardan farkları bulunmaz. Üzerlerine çift tıklayarakSCR dosyalarını çalıştırıbilirsiniz.
.SYS - Sistem dosyalarıdır.
.TAR - "Tape Archive" ifadesinin kısaltılmasından oluşan bu uzantı UNIWtabanlı işletim sistemlerinde kullanılır. TAR dosya formatındaarşivlenip bir araya getirilen dosyalarda sıkıştırma işlemigerçekleştirilmez. TAR dosyaları zaman zaman yardımcı uygulamalarlasıkıştırılarak .tar.gz, .tar.Z veya .tgz. gibi uzantılara kavuşurlar.
.THEME - Microsoft'un Windows 95'ten itiberen kullanmaya başladığı budosya uzantısı arayüz temasını değiştirebilen dosyalara eklenir.
.TIF, TIFF - Grafik dosyalarıdır. Photoshop, Irfanview gibi uygulamalar kullanılarak görüntülenebilirler.
.TMP - Geçici (Temporary) dosyalarıdır.
.TXT - ASCII standardı belirlenmiş karakterleri kullanan metin dosyalarıdır.
.WAB - "Windows Address Book" ifadesinin bir kısaltması olan WABuzantısı, kısaltmadan anlaşılabileceği gibi adres defteri barındırandosyaların sonuna eklenir. Outlook Express, WAB dosyalarını kullananuygulamaların başında gelir. Herhangi bir WAB dosyasını açmak,içeriğini görüntülemek ve değiştirmek için üzerine çift tıklamanızyeterlidir.
.WAV - Herhangi bir sıkıştırma rutini barındırmayan ham ses dosyasıdır.
.WMF - Popüler bir vektörel grafik formatıdır. WMF dosyalarınınsağladığı avantaj, vektörel olmasının sağladığı avantaj ile kalitedenödrün vermeksizin istenilen büyüklükte kullanılabilmesidir. Hemen hergrafik uygulaması bu formatı tanır.
.WRI - Karşılaşılması oldukça zor olan bir dosya formatıdır. RTFformatına benzeyen bir biçime sahip olan WRI dosyaları, Windows 3.1 veNT 3.51 bünyesindeki Write uygulamasıyla hazırlanır. Wordpad, MS Wordgibi popüler kelime işlemciler bu dosyaları açabilirler.
.XLS - Excel çalışma tablosu. Tahmin edilebileceği gibi Microsoft Excel uygulamasıyla oluşturulabilir ve açılabilir.
.Z - Unix'de kullanılan dosya sıkıştırma formatıdır. Bu dosyauzantısını taşıyan dosyaları açmak için 7 Zip (www.7-zip.org) veyabenzeri ücretsiz bir uygulamadan faydalanabilirsiniz.
.ZIP - Sıkıştırılmış arşiv dosyasıdır. Çeşitli sıkıştırma uygulamalarıtarafından oluşturulabilen ve açılabilen dosya türüdür. Windows Me veüzeri işletim sistemleri ZIP dosyalarını açmak için herhangi biruygulamaya ihtiyaç duymazlar.
